جوانان و نقش شان در جوامع اسلامی

آنچه در این نوشتار می خوانید، سخنان مفتی محمد سرور – مدیر محترم حوزه علمیه دارالعلوم هرات – می باشد که در خطبه جمعه امروز ۲/بهمن/۱۳۹۴ ایراد فرمودند.

ایشان سخنان این هفته خود را به موضوع (جوانان و نقش شان در جامعه اسلامی) اختصاص دادند که خلاصه آن چنین است:

قوت و نیروی یک جامعه با افرادی است که در آن ملت زندگی می کنند. و بیشترین نگاه مردم در جامعه به منابع نیرو و قوتِ آن جامعه است؛ شاید تعریف قوت و توانایی در ذهن ما این باشد که ملتی دارای قوت و توانایی است که سرمایه ها و امکانات مادی زیادی داشته باشد، درحالیکه وقتی به دوران پیامبر – صلی الله علیه وسلم – باز می گردیم و حالات آن زمان را بررسی می کنیم، در می یابیم که بزرگ ترین نیرو و قوتی که الله متعال به عنوان یاور و پشتیبان برای رسول الله – صلی الله علیه وسلم – قرار دادند، نیروی جوانان بود. جوانان که مهم ترین و قدرتمند ترین بخش جامعه را تشکیل می دهد، الله متعال در خدمت رسول الله – صلی الله علیه وسلم – قرار دادند؛ به همین خاطر بود که در دوران ضعف و اوایل اسلام، الله متعال دین خود را توسط ایمان آوردن جوانان حمایت و پس از قوت گرفتن، باز توسط جوانان گسترش داد. و نمونۀ بارز این جوانان می تواند عمر فاروق – رضی الله عنه – باشد که ایشان در وقت ایمان آوردن ۲۷ سال سن داشتند و از جوانان تنومند و پرنفوذ دوران خود بودند که پس از ایمان آوردن، وضعیت سخت و دشوار مسلمانان تغییر کرده و از مقدار سختی های شان کاسته شد. لذا قوت و نیروی هر جامعه جوانان آن جامعه است که پس از گذراندن دوران ضعف و کودکی به دوران انرژی، قوت، بالندگی و ابتکار می رسد.

ایشان در ادامه سخنان خود با بیان اینکه دین اسلام به جوان و جوانی بهای زیادی داده افزودند: وقتی به آیه های قرآنی نظر می کنیم، می بینیم هرجا جوانی حماسه ای آفریده و کاری بس بزرگ و عظیمی را در مسیر سعادت و خوشبختی خود و جامعه خویش انجام داده، قرآن مجید مشخصا صفت جوانی آن شخص را ذکر می نماید. و این بدان معنا است که سعادت و شقاوت یک جامعه در گرو عمکرد جوانان آن است؛ لذا هرگاه جوانان یک جامعه به انحراف کشیده شدند، قطعا آن جامعه به تباهی کشیده شده و از بین خواهد رفت. و هرگاه جوانان یک جامعه مسیر اصلاح، رشد و ترقی را در پیش گرفتند، قطعا جامعه ای سعادتمند خواهیم داشت؛ لذا قرآن مجید جوانانی را که حماسه آفریدند با عنوان (جوان) ذکر می نماید. چنانچه در رابطه با اصحاب کهف می فرماید: «إِذْ أَوَى الْفِتْیَهُ إِلَى الْکَهْفِ» به یاد آورید زمانی را که آن گروه از جوانان (برای عبادت الله متعال) به غار پناه بردند… و یا می فرماید: «إِنَّهُمْ فِتْیَهٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَاهُمْ هُدًى» یعنی آنها جوانانی بودند که به پروردگار شان ایمان آوردند و ما بر ایمان شان افزودیم. و یا درمورد ابراهیم علیه السلام می فرماید: «فَتًى یَذْکُرُهُمْ یُقَالُ لَهُ إِبْرَاهِیمُ» (آن کسی که بتها را شکست) جوانی بود که ابراهیم نام داشت. لذا اگر جوانان یک جامعه مصلح و با ایمان باشند، نه تنها خود آنها به انحراف کشیده نمی شوند، بلکه مانع به انحراف کشیده شدن جامعه نیز می شوند.

ایشان در ادامه بحث خطاب به جوانان فرمودند: اگر شما به دنبال سعادت و خوشبختی و رضایت الله متعال هستید، سعی نکنید از کسانیکه دشمن ما و دین ما هستند الگو بگیرید، هرگز برای یک جوان مسلمان نمی زیبد که در رفتار، گفتار، کردار و در پوشش ظاهری خود همانند کسانی باشد که قرآن مجید آنها را دشمنان ما معرفی کرده اند. گاهی دیده می شود بعضی از جوانان مدل موهای خود را از فلان بازیگر و یا فوتبالیست می گیرند، و یا سعی می کنند رفتار و کردار او را تقلید کنند؛ حال آنکه ما امتی بی سرپرست و سرگردان نیستیم که به دنبال هر انسان بی هویت و بی تقوایی افتاده و او را سرمشق زندگی خود بگیریم، بلکه سرمشق و الگوی زندگی ما، جوانان صدر اسلام اند، جوانانی که تمام نیرو، قوت، استعداد و حتی جان خود را نیز جهت پیشبرد اهداف دینی صرف می نمودند؛ به همین خاطر است که بهترین و پرافتخارترین دوران اسلام دورانی است که جوانانی اینچنین در دامان خود داشت.

ایشان در آخر صحبتهای امروز خود خطاب به پدران و مربیان جامعه فرمودند: همۀ ما در قبال عملکرد و جهت دهی جوانان مسئولیم، قبل از همه باید پدران به فکر فرزندان جوان خود باشند، جوانی یک مرحله بسیار خطرناکی است که اگر درست جهت دهی نشود، ممکن است انسان را از مسیر درست و صحیح خارج و به مسیری نادرست برساند. تنها وظیفه پدر این نیست که خواسته های مادی فرزند خود را از قبیل خوراک، پوشاک و تعلیم برآورده سازد، بلکه پدران موظف اند تمام حالات فرزندان خود را خصوصا پس از سن بلوغ و در دوران جوانی تحت نظر گرفته و آنها را کنترل کنند… بسیار بجا خواهد بود که پدران مسیر رفت و برگشت فرزندان خود به مکتب و مدرسه را تحت نظر گرفته و بدانند فرزندان شان به کجا رفته و با چه کسانی در ارتباط هستند. همچنین پدران باید احوال فرزندان خود را از اساتید و معلمین شان پرسیده و درمورد دوستانی که با او ارتباط برقرار می کنند، نیز تحقیق کنند تا مبادا فرزندان شان با دوستان ناباب و بی تقوا ارتباط برقرار کنند. همچنین معلمین دلسوز و مؤمن باید تمام حالات شاگردان خود را بررسی نموده و در کلاس درس آنها را با تربیه اسلامی آگاه ساخته و ضمن تعلیم مضامین رسمی، درسهای اخلاقی و شیوۀ درست منش و رفتار اسلامی را به آنان بیاموزند. و علما نیز وظیفه دارند جوانان را با مواعظ و نصیحتهای دلسوزانه نسبت به اسلام دلگرم تر کرده و برای جوانان کلاسهای دینی همچون: کلاس های عقیده، سیرت، تفسیر و ترجمه قرآن و کلاس های اسلام شناسی برپا کنند تا جوانان اوقات فراغت خود را به یادگیری دین و مستحکم نمودن بنیه دینی خود صرف نمایند.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

واحد خبری سایت دارالعلوم هرات

- - , .